Precepto 445
El maaser sheni del aceite
No comer el maaser sheni del aceite —es decir, aceite— fuera de Yerushaláyim, como está dicho: «No podrás comer dentro de tus puertas... ni tu aceite» (Devarim 12:17). Todo lo relativo al aceite es igual que lo relativo al grano y al mosto. Y la medida de aceite que hace responsable a quien lo come es de un kazáyit, según lo que oí de mi maestro —que Dios lo guarde—. Y aunque es líquido, está destinado a comerse, como para toda la gente; y si supiéramos que algunos de los ishmaelim lo beben, su opinión queda anulada frente a la de toda la gente.
שֶׁלֹּא לֶאֱכֹל מַעֲשֵׂר שֵׁנִי שֶׁל יִצְהָר חוּץ לִירוּשָׁלַיִם – שֶׁלֹּא לֶאֱכֹל מַעֲשֵׂר שֵׁנִי שֶׁל יִצְהָר (פרוש שמן) חוּץ לִירוּשָׁלַיִם, שֶׁנֶּאֱמַר (דברים יב יז) לֹא תוּכַל לֶאֱכֹל בִּשְׁעָרֶיךָ וְגוֹ' וְיִצְהָרֶךָ. כָּל עִנְיַן הַיִּצְהָר כְּעִנְיַן הַדָּגָן וְהַתִּירוֹשׁ. וְשִׁעוּר אֲכִילַת הַשֶּׁמֶן לְחַיֵּב עָלָיו הוּא בְּכַזַּיִת, לְפִי מָה שֶׁשָּׁמַעְתִּי מִמּוֹרִי יִשְׁמְרוֹ אֵל, וְאַף עַל פִּי שֶׁהוּא מַשְׁקֶה, לַאֲכִילָה הוּא עוֹמֵד לְכָל בְּנֵי אָדָם, וְאִם יָדַעְנוּ כִּי מִקְצָת מִן הַיִּשְׁמְעֵאלִים יִשְׁתּוּהוּ, בָּטְלָה דַּעְתָּם אֵצֶל כָּל בְּנֵי אָדָם.
Y no se te ocurra decir que esta prohibición de «no podrás» sea una prohibición general, pues cada asunto es una prohibición en sí mismo. Así está explicado en la masejet de Makot —debe decir Keritot 4b—: si comió maaser de grano, mosto y aceite, es responsable por cada uno de ellos. Y allí se objeta: ¿acaso se azota por una prohibición general? Y responde que es un versículo redundante, pues ya está escrito «Y comerás ante Adonái tu Dios el maaser de tu grano, tu mosto y tu aceite»; que la Torá escribiera entonces «no podrás comerlos dentro de tus puertas». ¿Para qué los detalla todos aquí? Aprende de ello que es para individualizar una prohibición para cada uno (Makot 18a). Y este versículo de «y comerás» está al final de este seder.
וְאַל תַּחְשֹׁב לוֹמַר, שֶׁזֶּה הַלָּאו דְּלֹא תוּכַל שֶׁיִּהְיֶה לָאו שֶׁבַּכְּלָלוֹת, שֶׁכָּל עִנְיָן וְעִנְיָן הוּא לָאו בִּפְנֵי עַצְמוֹ, וְכֵן הוּא מְפֹרָשׁ בְּמַסֶּכֶת מַכּוֹת (צ"ל כריתות ד ב), אָכַל מַעְשַׂר דָּגָן תִּירוֹשׁ וְיִצְהָר חַיָּב עַל כָּל אֶחָד וְאֶחָד, וְקָא פָּרֵיךְ הָתָם וְכִי לוֹקִין עַל לָאו שֶׁבַּכְּלָלוֹת? וּמַהְדַּר לֵיהּ קְרָא יְתֵירָא הוּא, מִכְּדִי כְּתִיב וְאָכַלְתָּ לִפְנֵי יְיָ אֱלֹהֶיךָ מַעְשַׂר דְּגָנְךָ תִּירֹשְׁךָ וְיִצְהָרֶךָ, לִכְתֹּב רַחֲמָנָא לֹא תוּכַל לֶאֱכֹל אוֹתָם בִּשְׁעָרֶיךָ, פָּרְשִׁינְהוּ כֻּלְּהוּ הָכָא לָמָּה לִי? שְׁמַע מִנַּהּ לְיַחוֹדֵי לְהוּ לָאו לְכָל חַד וְחַד (מכות יח, א). וְזֶה הַכָּתוּב שֶׁל וְאָכַלְתָּ הוּא בְּסוֹף סֵדֶר זֶה.
Y lo que mencionó en este versículo, «y los primogénitos de tu ganado mayor y menor» —aunque son para los kohanim—, en Sifrei se interpreta que viene a equiparar el maaser al primogénito, etc.
וּמָה שֶׁהִזְכִּיר בְּמִקְרָא זֶה וּבְכוֹרוֹת בְּקָרְךָ וְצֹאנֶךָ, וְאַף עַל פִּי שֶׁהֵם לַכֹּהֲנִים, בְּסִפְרֵי נִדְרָשׁ כִּי בָּא לְהַקִּישׁ מַעֲשֵׂר לַבְּכוֹר וְכוּ'.