Jueces Capítulo 18
שׁוֹפְטִים
¿Por qué motivo lo envías?
- 1בַּיָּמִ֣ים הָהֵ֔ם אֵ֥ין מֶ֖לֶךְ בְּיִשְׂרָאֵ֑ל וּבַיָּמִ֣ים הָהֵ֗ם שֵׁ֣בֶט הַדָּנִ֞י מְבַקֶּשׁ־ל֤וֹ נַֽחֲלָה֙ לָשֶׁ֔בֶת כִּי֩ לֹא־נָ֨פְלָה לּ֜וֹ עַד־הַיּ֥וֹם הַה֛וּא בְּתוֹךְ־שִׁבְטֵ֥י יִשְׂרָאֵ֖ל בְּנַחֲלָֽה׃Bayamim hahem ein mélej beyisra’el uvayamim hahem shévet hadaní mevakesh-lo najala lashévet ki lo-nafla lo ad-hayom hahú betoje-shivtéi Yisrael benajaláEn aquellos días no había rey en Yisrael; y en aquellos días la tribu del daní buscaba para sí una heredad donde habitar, pues no le había caído hasta aquel día, entre las tribus de Yisrael, heredad.
- 2וַיִּשְׁלְח֣וּ בְנֵי־דָ֣ן׀מִֽמִּשְׁפַּחְתָּ֡ם חֲמִשָּׁ֣ה אֲנָשִׁ֣ים מִקְצוֹתָם֩ אֲנָשִׁ֨ים בְּנֵי־חַ֜יִל מִצׇּרְעָ֣ה וּמֵאֶשְׁתָּאֹ֗ל לְרַגֵּ֤ל אֶת־הָאָ֙רֶץ֙ וּלְחׇקְרָ֔הּ וַיֹּאמְר֣וּ אֲלֵהֶ֔ם לְכ֖וּ חִקְר֣וּ אֶת־הָאָ֑רֶץ וַיָּבֹ֤אוּ הַר־אֶפְרַ֙יִם֙ עַד־בֵּ֣ית מִיכָ֔ה וַיָּלִ֖ינוּ שָֽׁם׃Vayishlejú venei-Dan mimishpajtam jamishá anashim miktsotam anashim benei-jáyil mitsor’á ume’eshta’ol leragel et-ha’arets ulejokrah vayomrú Alehem lejú jikrú et-ha’arets vayavóu har-Efraim ad-beit mijá vayalinu shamY enviaron los hijos de Dan, de su familia, cinco hombres de entre ellos, hombres de valor, de Tsorá y de Eshtaol, para explorar la tierra y escudriñarla; y les dijeron: «Vayan, escudriñen la tierra». Y llegaron al monte de Efráyim, hasta la casa de Mijá, y pernoctaron allí.
- 3הֵ֚מָּה עִם־בֵּ֣ית מִיכָ֔ה וְהֵ֣מָּה הִכִּ֔ירוּ אֶת־ק֥וֹל הַנַּ֖עַר הַלֵּוִ֑י וַיָּס֣וּרוּ שָׁ֗ם וַיֹּ֤אמְרוּ לוֹ֙ מִֽי־הֱבִיאֲךָ֣ הֲלֹ֔ם וּמָה־אַתָּ֥ה עֹשֶׂ֛ה בָּזֶ֖ה וּמַה־לְּךָ֥ פֹֽה׃Hema im-beit mijá vehema hikiru et-kol haná’ar haleví vayasuru sham vayomru lo mi-hevi’ajá halom uma-atá osé bazé uma-lejá foEllos estaban junto a la casa de Mijá, y reconocieron la voz del joven leví; y se apartaron hacia allí y le dijeron: «¿Quién te trajo aquí, y qué haces tú en este lugar, y qué tienes tú aquí?».
- 4וַיֹּ֣אמֶר אֲלֵהֶ֔ם כָּזֹ֣ה וְכָזֶ֔ה עָ֥שָׂה לִ֖י מִיכָ֑ה וַיִּשְׂכְּרֵ֕נִי וָאֱהִי־ל֖וֹ לְכֹהֵֽן׃Vayómer Alehem kazó vejazé asa li mijá vayiskereni va’ehi-lo lejohénY les dijo: «Así y así hizo conmigo Mijá, y me contrató, y vine a ser para él cohen».
- 5וַיֹּ֥אמְרוּ ל֖וֹ שְׁאַל־נָ֣א בֵאלֹהִ֑ים וְנֵ֣דְעָ֔ה הֲתַצְלִ֣חַ דַּרְכֵּ֔נוּ אֲשֶׁ֥ר אֲנַ֖חְנוּ הֹלְכִ֥ים עָלֶֽיהָ׃Vayomru lo she’al-na velohim vened’á hatatsliaj darkenu asher anajnu holjim aleihaY le dijeron: «Consulta, por favor, a Elohim, para que sepamos si prosperará nuestro camino por el cual vamos».
- 6וַיֹּ֧אמֶר לָהֶ֛ם הַכֹּהֵ֖ן לְכ֣וּ לְשָׁל֑וֹם נֹ֣כַח יְהֹוָ֔ה דַּרְכְּכֶ֖ם אֲשֶׁ֥ר תֵּלְכוּ־בָֽהּ׃Vayómer lahem hakohén lejú leshalom nójaj Adonai darkejem asher telju-vahY les dijo el cohen: «Vayan en paz; delante de HaShem está su camino por el cual han de ir».
- 7וַיֵּֽלְכוּ֙ חֲמֵ֣שֶׁת הָאֲנָשִׁ֔ים וַיָּבֹ֖אוּ לָ֑יְשָׁה וַיִּרְא֣וּ אֶת־הָעָ֣ם אֲשֶׁר־בְּקִרְבָּ֣הּ יוֹשֶֽׁבֶת־לָ֠בֶ֠טַח כְּמִשְׁפַּ֨ט צִדֹנִ֜ים שֹׁקֵ֣ט׀ וּבֹטֵ֗חַ וְאֵין־מַכְלִ֨ים דָּבָ֤ר בָּאָ֙רֶץ֙ יוֹרֵ֣שׁ עֶ֔צֶר וּרְחוֹקִ֥ים הֵ֙מָּה֙ מִצִּ֣ידֹנִ֔ים וְדָבָ֥ר אֵין־לָהֶ֖ם עִם־אָדָֽם׃Vayelju jaméshet ha’anashim vayavóu laysha vayirú et-ha’am asher-bekirbah yoshevet-lavetaj kemishpat tsidonim shoket uvoteaj ve’ein-majlim davar ba’arets yoresh étser urejokim hema mitsidonim vedavar ein-lahem im-adamY fueron los cinco hombres y llegaron a Láyish, y vieron al pueblo que estaba en medio de ella, habitando confiado, conforme a la costumbre de los tsidonim, tranquilo y confiado, y no había quien los avergonzara en cosa alguna en la tierra, ni quien poseyera dominio; y estaban lejos de los tsidonim, y no tenían trato con nadie.
- 8וַיָּבֹ֙אוּ֙ אֶל־אֲחֵיהֶ֔ם צׇרְעָ֖ה וְאֶשְׁתָּאֹ֑ל וַיֹּאמְר֥וּ לָהֶ֛ם אֲחֵיהֶ֖ם מָ֥ה אַתֶּֽם׃Vayavou el-ajeihem tsor’á ve’eshta’ol vayomrú lahem ajeihem ma atemY volvieron a sus hermanos, a Tsorá y Eshtaol; y les dijeron sus hermanos: «¿Qué hay de ustedes?».
- 9וַיֹּאמְר֗וּ ק֚וּמָה וְנַעֲלֶ֣ה עֲלֵיהֶ֔ם כִּ֤י רָאִ֙ינוּ֙ אֶת־הָאָ֔רֶץ וְהִנֵּ֥ה טוֹבָ֖ה מְאֹ֑ד וְאַתֶּ֣ם מַחְשִׁ֔ים אַל־תֵּעָ֣צְל֔וּ לָלֶ֥כֶת לָבֹ֖א לָרֶ֥שֶׁת אֶת־הָאָֽרֶץ׃Vayomrú kuma vena’alé aleihem ki ra’inu et-ha’arets vehiné tová me’od ve’atem majshim al-te’atslú laléjet lavó laréshet et-ha’aretsY dijeron: «¡Levántense y subamos contra ellos! Pues hemos visto la tierra, y he aquí que es muy buena. ¿Y ustedes se quedan quietos? No sean perezosos para ir a entrar a poseer la tierra.
- 10כְּבֹאֲכֶ֞ם תָּבֹ֣אוּ׀ אֶל־עַ֣ם בֹּטֵ֗חַ וְהָאָ֙רֶץ֙ רַחֲבַ֣ת יָדַ֔יִם כִּֽי־נְתָנָ֥הּ אֱלֹהִ֖ים בְּיֶדְכֶ֑ם מָקוֹם֙ אֲשֶׁ֣ר אֵֽין־שָׁ֣ם מַחְס֔וֹר כׇּל־דָּבָ֖ר אֲשֶׁ֥ר בָּאָֽרֶץ׃Kevo’ajem tavóu el-am boteaj veha’arets rajavat yadáyim ki-netanah Elohim beyedjem makom asher ein-sham majsor kol-davar asher ba’aretsCuando lleguen, llegarán a un pueblo confiado, y la tierra es espaciosa, pues Elohim la ha entregado en sus manos; lugar donde no hay carencia de cosa alguna que haya en la tierra».
- 11וַיִּסְע֤וּ מִשָּׁם֙ מִמִּשְׁפַּ֣חַת הַדָּנִ֔י מִצׇּרְעָ֖ה וּמֵאֶשְׁתָּאֹ֑ל שֵֽׁשׁ־מֵא֣וֹת אִ֔ישׁ חָג֖וּר כְּלֵ֥י מִלְחָמָֽה׃Vayisú misham mimishpájat hadaní mitsor’á ume’eshta’ol shesh-meot ish jagur keléi miljamáY partieron de allí, de la familia del daní, de Tsorá y de Eshtaol, seiscientos hombres ceñidos con armas de guerra.
- 12וַֽיַּעֲל֗וּ וַֽיַּחֲנ֛וּ בְּקִרְיַ֥ת יְעָרִ֖ים בִּֽיהוּדָ֑ה עַל־כֵּ֡ן קָרְאוּ֩ לַמָּק֨וֹם הַה֜וּא מַחֲנֵה־דָ֗ן עַ֚ד הַיּ֣וֹם הַזֶּ֔ה הִנֵּ֕ה אַחֲרֵ֖י קִרְיַ֥ת יְעָרִֽים׃Vaya’alú vayajanú bekiryat ye’arim bihudá al-ken karu lamakom hahú majane-Dan ad hayom hazé hiné ajaréi kiryat ye’arimY subieron y acamparon en Quiryat Yearim, en Yehudá; por eso llamaron a aquel lugar Majané Dan, hasta el día de hoy; he aquí que está detrás de Quiryat Yearim.
- 13וַיַּעַבְר֥וּ מִשָּׁ֖ם הַר־אֶפְרָ֑יִם וַיָּבֹ֖אוּ עַד־בֵּ֥ית מִיכָֽה׃Vaya’avrú misham har-Efraim vayavóu ad-beit mijáY pasaron de allí al monte de Efráyim, y llegaron hasta la casa de Mijá.
- 14וַֽיַּעֲנ֞וּ חֲמֵ֣שֶׁת הָאֲנָשִׁ֗ים הַהֹלְכִים֮ לְרַגֵּל֮ אֶת־הָאָ֣רֶץ לַ֒יִשׁ֒ וַיֹּֽאמְרוּ֙ אֶל־אֲחֵיהֶ֔ם הַיְדַעְתֶּ֗ם כִּ֠י יֵ֣שׁ בַּבָּתִּ֤ים הָאֵ֙לֶּה֙ אֵפ֣וֹד וּתְרָפִ֔ים וּפֶ֖סֶל וּמַסֵּכָ֑ה וְעַתָּ֖ה דְּע֥וּ מַֽה־תַּעֲשֽׂוּ׃Vaya’anú jaméshet ha’anashim haholjim leragel et-ha’arets láyish vayomru el-ajeihem haydatem ki yesh babatim ha’ele efod uterafim ufésel umasejá ve’atá deu ma-ta’asúY respondieron los cinco hombres que habían ido a explorar la tierra de Láyish, y dijeron a sus hermanos: «¿Saben que en estas casas hay un efod y terafim, y una imagen tallada y una imagen de fundición? Ahora pues, consideren lo que han de hacer».
- 15וַיָּס֣וּרוּ שָׁ֔מָּה וַיָּבֹ֛אוּ אֶל־בֵּֽית־הַנַּ֥עַר הַלֵּוִ֖י בֵּ֣ית מִיכָ֑ה וַיִּשְׁאֲלוּ־ל֖וֹ לְשָׁלֽוֹם׃Vayasuru shama vayavóu el-beit-haná’ar haleví beit mijá vayish’alu-lo leshalomY se apartaron hacia allí, y entraron en la casa del joven leví, en la casa de Mijá, y le preguntaron por su paz.
- 16וְשֵׁשׁ־מֵא֣וֹת אִ֗ישׁ חֲגוּרִים֙ כְּלֵ֣י מִלְחַמְתָּ֔ם נִצָּבִ֖ים פֶּ֣תַח הַשָּׁ֑עַר אֲשֶׁ֖ר מִבְּנֵי־דָֽן׃Veshesh-meot ish jagurim keléi miljamtam nitsavim pétaj hashá’ar asher mibenei-DanY los seiscientos hombres ceñidos con sus armas de guerra estaban apostados a la entrada del portón, los que eran de los hijos de Dan.
- 17וַֽיַּעֲל֞וּ חֲמֵ֣שֶׁת הָאֲנָשִׁ֗ים הַהֹלְכִים֮ לְרַגֵּ֣ל אֶת־הָאָ֒רֶץ֒ בָּ֣אוּ שָׁ֔מָּה לָקְח֗וּ אֶת־הַפֶּ֙סֶל֙ וְאֶת־הָ֣אֵפ֔וֹד וְאֶת־הַתְּרָפִ֖ים וְאֶת־הַמַּסֵּכָ֑ה וְהַכֹּהֵ֗ן נִצָּב֙ פֶּ֣תַח הַשַּׁ֔עַר וְשֵׁשׁ־מֵא֣וֹת הָאִ֔ישׁ הֶחָג֖וּר כְּלֵ֥י הַמִּלְחָמָֽה׃Vaya’alú jaméshet ha’anashim haholjim leragel et-ha’arets bau shama lakjú et-hapesel ve’et-ha’efod ve’et-haterafim ve’et-hamasejá vehakohén nitsav pétaj hashá’ar veshesh-meot ha’ish hejagur keléi hamiljamáY subieron los cinco hombres que habían ido a explorar la tierra; entraron allí y tomaron la imagen tallada y el efod y los terafim y la imagen de fundición; y el cohen estaba apostado a la entrada del portón, con los seiscientos hombres ceñidos con armas de guerra.
- 18וְאֵ֗לֶּה בָּ֚אוּ בֵּ֣ית מִיכָ֔ה וַיִּקְחוּ֙ אֶת־פֶּ֣סֶל הָאֵפ֔וֹד וְאֶת־הַתְּרָפִ֖ים וְאֶת־הַמַּסֵּכָ֑ה וַיֹּ֤אמֶר אֲלֵיהֶם֙ הַכֹּהֵ֔ן מָ֥ה אַתֶּ֖ם עֹשִֽׂים׃Ve’ele bau beit mijá vayikju et-pésel ha’efod ve’et-haterafim ve’et-hamasejá vayómer aleihem hakohén ma atem osimY cuando estos entraron en la casa de Mijá y tomaron la imagen tallada, el efod y los terafim y la imagen de fundición, les dijo el cohen: «¿Qué hacen ustedes?».
- 19וַיֹּ֩אמְרוּ֩ ל֨וֹ הַחֲרֵ֜שׁ שִֽׂים־יָדְךָ֤ עַל־פִּ֙יךָ֙ וְלֵ֣ךְ עִמָּ֔נוּ וֶהְיֵה־לָ֖נוּ לְאָ֣ב וּלְכֹהֵ֑ן הֲט֣וֹב׀ הֱיוֹתְךָ֣ כֹהֵ֗ן לְבֵית֙ אִ֣ישׁ אֶחָ֔ד א֚וֹ הֱיוֹתְךָ֣ כֹהֵ֔ן לְשֵׁ֥בֶט וּלְמִשְׁפָּחָ֖ה בְּיִשְׂרָאֵֽל׃Vayomru lo hajaresh sim-yadjá al-pija velej imanu vehye-lanu le’av ulejohén hatov heiotejá johén leveit ish ejad o heiotejá johén leshévet ulemishpajá beyisra’elY le dijeron: «Calla, pon tu mano sobre tu boca y ven con nosotros, y sé para nosotros padre y cohen. ¿Es mejor que seas cohen de la casa de un solo hombre, o que seas cohen de una tribu y de una familia en Yisrael?».
- 20וַיִּיטַב֙ לֵ֣ב הַכֹּהֵ֔ן וַיִּקַּח֙ אֶת־הָ֣אֵפ֔וֹד וְאֶת־הַתְּרָפִ֖ים וְאֶת־הַפָּ֑סֶל וַיָּבֹ֖א בְּקֶ֥רֶב הָעָֽם׃Vayitav lev hakohén vayikaj et-ha’efod ve’et-haterafim ve’et-hapásel vayavó bekérev ha’amY se alegró el corazón del cohen, y tomó el efod y los terafim y la imagen tallada, y entró en medio del pueblo.
- 21וַיִּפְנ֖וּ וַיֵּלֵ֑כוּ וַיָּשִׂ֜ימוּ אֶת־הַטַּ֧ף וְאֶת־הַמִּקְנֶ֛ה וְאֶת־הַכְּבוּדָּ֖ה לִפְנֵיהֶֽם׃Vayifnú vayeleju vayasimu et-hataf ve’et-hamikné ve’et-hakevudá lifneihemY se volvieron y partieron, y pusieron a los niños y al ganado y los bienes por delante de ellos.
- 22הֵ֥מָּה הִרְחִ֖יקוּ מִבֵּ֣ית מִיכָ֑ה וְהָאֲנָשִׁ֗ים אֲשֶׁ֤ר בַּבָּתִּים֙ אֲשֶׁר֙ עִם־בֵּ֣ית מִיכָ֔ה נִֽזְעֲק֔וּ וַיַּדְבִּ֖יקוּ אֶת־בְּנֵי־דָֽן׃Hema hirjiku mibeit mijá veha’anashim asher babatim asher im-beit mijá niz’akú vayadbiku et-benei-DanEllos se habían alejado de la casa de Mijá, cuando los hombres que estaban en las casas cercanas a la casa de Mijá fueron convocados a gritos y alcanzaron a los hijos de Dan.
- 23וַֽיִּקְרְאוּ֙ אֶל־בְּנֵי־דָ֔ן וַיַּסֵּ֖בּוּ פְּנֵיהֶ֑ם וַיֹּאמְר֣וּ לְמִיכָ֔ה מַה־לְּךָ֖ כִּ֥י נִזְעָֽקְתָּ׃Vayikreu el-benei-Dan vayasebu peneihem vayomrú lemijá ma-lejá ki niz’aktaY llamaron a los hijos de Dan, y estos volvieron sus rostros y dijeron a Mijá: «¿Qué te pasa, que has convocado a gritos?».
- 24וַיֹּ֡אמֶר אֶת־אֱלֹהַי֩ אֲשֶׁר־עָשִׂ֨יתִי לְקַחְתֶּ֧ם וְֽאֶת־הַכֹּהֵ֛ן וַתֵּלְכ֖וּ וּמַה־לִּ֣י ע֑וֹד וּמַה־זֶּ֛ה תֹּאמְר֥וּ אֵלַ֖י מַה־לָּֽךְ׃Vayómer et-Elohai asher-asiti lekajtem ve’et-hakohén vateljú uma-li od uma-ze tomrú elái ma-lajY dijo: «Mis dioses que yo hice, los han tomado, y al cohen, y se van. ¿Qué me queda ya? ¿Y cómo me dicen: "¿Qué te pasa?"?».
- 25וַיֹּאמְר֤וּ אֵלָיו֙ בְּנֵי־דָ֔ן אַל־תַּשְׁמַ֥ע קוֹלְךָ֖ עִמָּ֑נוּ פֶּֽן־יִפְגְּע֣וּ בָכֶ֗ם אֲנָשִׁים֙ מָ֣רֵי נֶ֔פֶשׁ וְאָסַפְתָּ֥ה נַפְשְׁךָ֖ וְנֶ֥פֶשׁ בֵּיתֶֽךָ׃Vayomrú elav benei-Dan al-tashmá kolejá imanu pen-yifgeú vajem anashim marei néfesh ve’asaftá nafshejá venéfesh beitejaY le dijeron los hijos de Dan: «No hagas oír tu voz entre nosotros, no sea que hombres de ánimo amargo arremetan contra ustedes, y pierdas tu vida y la vida de tu casa».
- 26וַיֵּלְכ֥וּ בְנֵי־דָ֖ן לְדַרְכָּ֑ם וַיַּ֣רְא מִיכָ֗ה כִּֽי־חֲזָקִ֥ים הֵ֙מָּה֙ מִמֶּ֔נּוּ וַיִּ֖פֶן וַיָּ֥שׇׁב אֶל־בֵּיתֽוֹ׃Vayeljú venei-Dan ledarkam vayar mijá ki-jazakim hema mimenu vayifen vayáshov el-beitóY los hijos de Dan siguieron su camino; y vio Mijá que eran más fuertes que él, y se volvió y regresó a su casa.
- 27וְהֵ֨מָּה לָקְח֜וּ אֵ֧ת אֲשֶׁר־עָשָׂ֣ה מִיכָ֗ה וְֽאֶת־הַכֹּהֵן֮ אֲשֶׁ֣ר הָֽיָה־לוֹ֒ וַיָּבֹ֣אוּ עַל־לַ֗יִשׁ עַל־עַם֙ שֹׁקֵ֣ט וּבֹטֵ֔חַ וַיַּכּ֥וּ אוֹתָ֖ם לְפִי־חָ֑רֶב וְאֶת־הָעִ֖יר שָׂרְפ֥וּ בָאֵֽשׁ׃Vehema lakjú et asher-asá mijá ve’et-hakohen asher haya-lo vayavóu al-láyish al-am shoket uvoteaj vayakú otam lefi-járev ve’et-ha’ir sarfú va’eshY ellos tomaron lo que Mijá había hecho, y al cohen que había tenido, y vinieron contra Láyish, contra un pueblo tranquilo y confiado, y los hirieron a filo de espada, y la ciudad la quemaron con fuego.
- 28וְאֵ֨ין מַצִּ֜יל כִּ֧י רְֽחוֹקָה־הִ֣יא מִצִּיד֗וֹן וְדָבָ֤ר אֵין־לָהֶם֙ עִם־אָדָ֔ם וְהִ֕יא בָּעֵ֖מֶק אֲשֶׁ֣ר לְבֵית־רְח֑וֹב וַיִּבְנ֥וּ אֶת־הָעִ֖יר וַיֵּ֥שְׁבוּ בָֽהּ׃Ve’éin matsil ki rejoka-hi mitsidón vedavar ein-lahem im-adam vehí ba’émek asher leveit-rejov vayivnú et-ha’ir vayeshvu vahY no hubo quien los librara, porque estaba lejos de Tsidón, y no tenían trato con nadie; y ella estaba en el valle que pertenece a Bet Rejov. Y reconstruyeron la ciudad y habitaron en ella.
- 29וַיִּקְרְא֤וּ שֵׁם־הָעִיר֙ דָּ֔ן בְּשֵׁם֙ דָּ֣ן אֲבִיהֶ֔ם אֲשֶׁ֥ר יוּלַּ֖ד לְיִשְׂרָאֵ֑ל וְאוּלָ֛ם לַ֥יִשׁ שֵׁם־הָעִ֖יר לָרִאשֹׁנָֽה׃Vayikreú shem-ha’ir Dan beshem Dan avihem asher yulad leyisra’el veulam láyish shem-ha’ir larishonáY llamaron el nombre de la ciudad Dan, por el nombre de Dan su padre, que le nació a Yisrael; aunque Láyish era el nombre de la ciudad al principio.
- 30וַיָּקִ֧ימוּ לָהֶ֛ם בְּנֵי־דָ֖ן אֶת־הַפָּ֑סֶל וִ֠יהֽוֹנָתָ֠ן בֶּן־גֵּרְשֹׁ֨ם בֶּן־מְנַשֶּׁ֜ה ה֣וּא וּבָנָ֗יו הָי֤וּ כֹֽהֲנִים֙ לְשֵׁ֣בֶט הַדָּנִ֔י עַד־י֖וֹם גְּל֥וֹת הָאָֽרֶץ׃Vayakimu lahem benei-Dan et-hapásel vihonatan ben-gershom ben-Menashé hu uvanav hayú johanim leshévet hadaní ad-yom gelot ha’aretsY los hijos de Dan erigieron para sí la imagen tallada; y Yehonatan hijo de Guershom, hijo de Menashé, él y sus hijos fueron cohanim para la tribu del daní, hasta el día del exilio de la tierra.
- 31וַיָּשִׂ֣ימוּ לָהֶ֔ם אֶת־פֶּ֥סֶל מִיכָ֖ה אֲשֶׁ֣ר עָשָׂ֑ה כׇּל־יְמֵ֛י הֱי֥וֹת בֵּית־הָאֱלֹהִ֖ים בְּשִׁלֹֽה׃Vayasimu lahem et-pésel mijá asher asá kol-yeméi heiot beit-ha’elohim beshilóY establecieron para sí la imagen tallada de Mijá, la que él había hecho, todos los días que la casa de Elohim estuvo en Shiló.